Колумни


Мистеријата Маер

Колку често ви се случило да се обидете да побарате нешто на интернет и да не најдете ништо? Скоро никогаш нели? И нормално е. Во едно вакво време кога секојдневно се предозираме со потребни и непотребни информации, една таква ситуација ни е незамислива. Но можноста за да се случи не е исклучена. Пред еден таков предизвик се поставил John Maloof купувајќи кутија со негативи на една од аукциите кои често ги посетувал. Името Vivian Maier не значело ништо ни за него, ни за неговиот пријател Гугл. За среќа, го следел неговиот инстинкт до крај за денес целиот свет да ја знае приказната за дадилката фотографка од Чикаго – Vivian Maier.

Парадоксална, храбра, ексцентрична, повлечена, мистериозна.  Со овие описни придавки започнува документарниот филм на John Maloof- Finding Vivian Maier.Станува збор за една мистериозна жена која се испоставува дека всушност работела како дадилка во Чикаго, постојано негувајќи ја својата страст – фотографијата, а нејзината посветеност резултирала со 150 000 негативи со кои не правела ништо освен што ги чувала. Планот на Џон да стигне до информацијата кому му припаѓаат сите тие генијални фотографии, по првите неколку интервјуа (со децата кои што ги чувала) добива сосема нов правец. Во сликата која тој си ја формирал за оваа жена веќе се наѕира двојна експозиција.

Vivian Maier, родена во Њујорк во семејство на мајка Французинка и татко Австриец, поголемиот дел од својот живот го минува во Чикаго зборувајќи англиски со француски акцент. И ако ова ви звучи комплицирано, треба да го погледнете филмот за да сфатите со што се‘ требало да се справи Џон. Таа по природа не била комуникатива личност и како средство за комуникација го користела нејзиниот Rolleiflex фотоапарат со кој успевала доста елоквентно да се изрази само што упорно одбивала да биде слушната. Таа го документирала духот на нејзината сегашност и ритамот на неколку декади во Чикаго. Во секоја фотографија впечатлива е нејзината сеприсутност со тоа што таа одбива воајеристички да ги раскажува туѓите приказни. Нејзините објекти се свесни за нејзиното навлегување во нивниот личен простор и немаат никаков проблем со тоа. Секоја нејзина фотографија е кратко сиже за нечие животно искуствораскажано преку чистата емоција. Покрај фотографиите од нејзиното опкружување, таа инсистирала да се прикаже и себе си како интегрален дел од средината, а тоа го постигнала со своите автопортрети и тоа фотографирајќи ги своите рефлексии од огледа и излози. Во овие прикази забележлива е нејзината ексцнетричност која всушност е ненамерна. Едноставно, оваа многу висока дадилка сакала да носи широка облека, големи палта и шешири.  Но сепак, најважната разлика меѓу автопортретите и нејзините останати фотографии е безизразноста на нејзиното лице во споредба со експресивноста на оние кои ја опкружувале. Безизразност која го навестува данокот што го ќе го плати нејзината генијалност на уметноста. Нејзиното одбивање да разговара за себе си и своите чувства со било кого, отсутноста на семејство и пријатели и од друга страна сведочење на толку туѓи животни искуства, кон крајот на нејзиниот живот, се манифестираат во лудило. Во суштина, кога Мајер не го компонирала својот следен кадар, била ладна, строга, затворена па можеби и исплашена, па не е ни чудо што зад себе оставила толку големо творештво. Тоа што одбивала истото да го покаже дополнително говори како фотографијата било нејзиното средство запреживување.

Невозможно е накратко и јасно да се пренесе нејзината приказна тука, а нема ни да се обидам бидејќи тоа совршено добро го направил John  Maloof.И покрај тоа што тој нема претходно искуство со филмската уметност,  успева одлично да се справи со сите правци на ветрот кои му ги носи ова патување. Неговата упорност резултира со едно јасно и концизно раскажување на туѓа приказна што е за пофалба доколку се земат во предвид комплексноста на самата личност, многубројноста на животите од кои била дел од кои пак произлегуваат најразлични верзии за она што таа го правела и она што навистина била. Покрај снимањето на овој документарен филм, Maloofуспеал (иако постхумно) да и‘ го донесе вниманието на Vivianкое можеби не го побарала, но дефинитивно го заслужува. Изложби на нејзините фотографии се поставуваат во познати галерии низ целиот свет, а покрај фотографиите останува и овој документарен филм вечно да ја раскажува нејзината приказна.  Дефинитвно, вреди да се погледне!

Јована Мишкоска via plagij.at

52 Мајстори на фотографијата – Жанлу Сјеф

„Ме интересираат сите аспекти на фотографијата и јас ја чувствувам истата љубопитност за женското тело и истата љубопитност и љубов за пејзажот. Повеќе »

Tagged

За изложбата Поезијата на секојдневието на Дејан Колевски

Синоќа, 01.11.2013 година во националната галерија Мала Станица, ненаметливо се отвори изложбата на Дејан Колевски, самостоен автор член на ФСМ. На изложбата се поставени 5о црно бели фотографии.  Уште на прв поглед, изложбата делува како Повеќе »

Размислувања на структуралистот Р.Барт за фотографијата

,,СВЕТЛА КОМОРА, РОЛАНД БАРТ – НОТА ЗА ФОТОГРАФИЈАТА,,

Овој спис е настанат како последен печатен документ на овој француски структуралист. Настанат е од бес кој авторот го чувствувал кога читал литература за Фотографијата  која можел да ја најде, а била или техничка, или социолошко-историска и не одговарала  на прашањата кои го мачеле  – зошто некоја фотографија предизвикува возбуда или задоволство. Повеќе »

Дејан Бошковски-Изложба на фотографии

Ако подлабоко се проучи Македонската уметничка сцена ке дојдеме до еден чуден заклучок. А тоа е дека нас на овие простори не ни недостасуваат автори, ентузијазам, идеи, нас ни недостасуваат вистински критичари на уметничкото творештво, кои за жал веќе со децении се изгубија од јавноста и од сретствата за јавно информирање.
Затоа е тешко но и одговорно да се пишува еден критички осврт за изложба,
Јас како автор и фотограф, публиката сакам да ги прима моите текстови повеке како есеј или размислување за дадената тема одколку како еден целовит критички осврт.
Првото прашање е како да се направи една изложба.
Едноставно, после еден подолг период на работење чувствуваш потреба тоа што е сторено да го споделиш со публиката. Но што се случува кај младите и неискусни автори кои сеуште се во фаза на истражување на медиумот?
За нив најтешко е да ги хомогенизираат селектираните дела. Тие треба да ги поврзат во некој ред, секоја да ја кажува својата сторија но во исто време изложбата да биде едно унилатерално кажување , една приказна, лична, авторска, која треба да го привлече посетителот и со него да комуницира. По ова прашање, Дејан Бошковски ја одбрал една од најтешките теми, ставајки ја жената во контекст со природата, па паралелно ги вплетува пејсажот и моделот во една целина.
Фотографиите што ги видовме се единствени во содржината но хетерогени во изведбата. Она што мене ми се допадна е што авторот не се концентрирал на фотографските елементи на сликата како : светло, боја, композиција, перспектива, туку сакал да внесе визуелна содржина и дејство, што денес поретко го среќаваме како авторски пристап. Тоа е основната нитка што ја поврзува и ја држи единствена самата изложба. Во желбата да покаже познавање од фотографската постпродукција , непотребно користи повеќе техники на обработка, и со тоа не само што ја нарушува хомогеноста туку излегува и од контекстот на кажувањето.
Секоја фотографија за себе и би можела да егзистира,но покрај успешните фотографии , овие фотографии навистина го намалуваат вкупниот впечаток.
Дејан всушност требал да постапи онака како што е нормално во галериите. Со помош на куратор, или консултант со галериско искуство да ја реализира ова убава идеја, која секако бара макотрпна работа и упорност.
Но прашањето е, дали кај нас има таква пракса односно може ли да најде за соработка такви луѓе.
Му останува искуството што го стекна изготвувајки ја оваа изложба. Ги виде и реакциите на публиката и колегите, а верувам во наредната изложба ќе ги искористи и ќе покаже квалитативен напредок.
Поседува визуелност, желба за креирање на сопствена фотографија, познавање на техниката на фотграфијата и има предиспозиции за стварање на нова и оригинална фотографија.
Александар Кондев

Јули 2013

 

ШЕКСПИР ВИА “ЛИВИНГ“ ТЕАТАР

Малку чуден наслов за текст кој треба да зборува за фотографијата. Само навидум. Фотографијата и театарот припаѓаат на културата, а таа како општествена  надградба ја дели судбината  на целото општество и e подложна на истите закономерности и влијанија. Театаот и драмата ми послужија како занимлива тема за споредба  со фотoграфијата, бидејки може да ни даде  аналогии кој ќе соодветствуваат со ова што се случува денес во фотoграфскиот медиум. Повеќе »

Каде ќе оди фотографијата во новата година?

Од Сашо Алушевски добив интересен предлог: да напишам нешто во врска со тоа „Каде ќе оди фотографијата во новата година?“ Не знам зошто една активност, која во голема мерка е илузија, е важно во кој правец ќе се развива догодина? Но оваа тема за писмена работа не се пропушта. И затоа решив да напишам неколку зборови за тоа:  „Каде ќе оди фотографијата во новата година?“ Повеќе »

Осврт кон годишната изложба на ЧКРАП! – 2012

Студена Декемвриска Сабота. Темно. Закопани автомобили во снег. Паркинг  замрзнат како хокејашки терен а наплаќа скапо, поскапо и од центарот во Скопје.

Неосветлените улици и луѓе кои брзаат да се приберат во домовите, само ја дополнуваат оваа “мрачна“ атмосфера. Нормално  во себе си го поставуваш прашањето “Па што му требаше на  Чкрап да прави изложба“, и со оваа мисла влегуваме во Домот  “Иљо Антевски Смок“ каде беше поставена. Повеќе »

Дали фотографијата е мртва?

Во монархиите кога кралот ке умре и се прогласува нов крал се вика “Кралот е мртов, да живее кралот”.

Навистина далеку е од умот дека фотографијата е мртва. Поточно, треба да се запрашаме која фотографија изумира. Во кратки црти ке се потрудам да ги искажам моите размислувања за ова прашање.
Со појавата на фотографијата во првата половина на 19-тиот век, на цел глас се зборувало дека фотографијата ке го уништи сликарството. За ограничените умови, сликарството беше практичното забележување на реалното со сликарска метода. Точно таквото сликарство исчезна, сите оние кои се занимаваа со документарно сликарство, мораа да се повлечат пред ефикасноста на фотографијата на тоа поле. Но што се случи? Сликарството ослободено од стегите на документарноста доби креативен подем и годините што следеа, се едни од најславните страници во историјата на сликарството и уметноста.
Фотографијата од друга страна, беше прифатена како рамноправна уметничка дисциплина со свои изрaзито естески, технички и креaтивни одлики, таа станува базичен медиум на новите визуелни уметности базирани врз техничката револуција/филм, видео, исто како и сликарството кое е базичен медиум за визуелните уметности како графиката и дизајнот.
Но, појавата на дигиталната фотографија, не претставува само технолошка револуција. Во основа таа е и социјална револуција. Експлозијата на слики создадена со “гаџет”-ите, како телефоните на пример, доведе аналогно на она што се случуваше во 19-иот век кога сликарите минијатуристи, ќе исчезнат од пазарот и од уметни;ката сцена, така сега исчезнуваат оние кои фотографијата ја работеле како занимање или занает.
Денес секој може да фотографира. Големото техничко знаење кое беше потребно да се направи фотографијата е сублимирано во фотографските програми и чипови.

Она што ја одушевуваше публиката како брилјантна техничка изведба денес е исклучително лесно да се постигне. Замислете денес еден Ман Реј со неговите соларизации буквално е надминат, и тие повеке се дел од Историјата на уметноста отколку визуелен предизвик, бидејки наместо сложената фотографска постапка сега имаме само едно притискање на копчето на тастатурата, па како вредност на делото останува идејата на авторот а не техничката постапка.
Денес се патува по целата планета и нема мотив кој не е достапен за обичниот љубител на фотографијата, значи повеќе нема ни ексклузивни мотиви, кои своевремено ги одвојуваа одредени автори од други, односно да бидат на местата кои се екслузивно одредени за нив.
И секако ќе си го поставите прашањето , па кој дел односно која фотографија ќе преживее?.
Одговорот е јасен и видлив, но само еден дел од фотографската јавност не го гледа или несака да го види.
Ке остане онаа фотографија кој во себе ќе има креативност, која ќе носи вистинска порака, која со помош на фотоапаратот ќе понуди нови идеи и гледања, фотографија која ќе биде предизвикувачка. Зошто уметноста за разлика од документот и кичот, се доживува трансцедентално, метафизички, ментално и субјективно, а тоа не соодветстува со мислењето дека уметноста е преслкување на природата/мимезис според Аристотел.
Секако ќе отпаднат како сув лист фотографиите, кои се направени по баналните клишеа кои ги гледаме по салоните и изложбите на фотографии како во земјата така и во странство. Тие автори можат да се кријат зад звања во асоцијациите и стекнати репутации, но времето ќе го направи своето и тие дела како и многу други нема да го преживеат судот на времето.

Сето ова излагање е во рамките на моите размислувања за “чистата” фоографија.
Дигитализацијата создаде една подгрупа или еден нов медиум кој условно го нарекуваме “Дигитал Арт”. Тоа не е фотографија, зошто дел од неговите творечките постапки се преземени од сликарството а дел од фотографијата. Него го напаѓаат и фотографите и сликарите.
Треба да бидеме праведни, тоа е нов вид на уметност. Таа уметност треба полека да оформи своја естетика дури и свои клишеа, што е карактеристично за сите уметности. Користејќи го просторот мегу фотографијата и сликарството во зависно од имагинацијата на авторите ќе бидат повеке или помалку вреднувани, но делата, никако нетреба да се исклучуваат од креативниот простор или пак да им се оспорува уметничката вредност.
На фотографите, им претстои долг и тежок пат за да ја откријат но и да ја освојат новата слобода и новите можности што ни ги дава технолошкиот напредок. Исклучивоста, држењето до старите клишеа, затвореноста кон новите сознанија, само ќе доведе до болно соочување со вистината на оние фотографи кои несакаат да ги видат овие промени.

Панта реи-рекол Демокрит, се тече, така и фотографијата.

Александар Кондев

„Скопје сити мол“ конкурс за најубава фотографија за Скопје

Пренесуваме информација за конкурс за фотографии од Скопје. Ставот на редакцијата е дека е во ред да се пренесат информации кои се поврзани со фотографијата, но секако дека сметаме дека треба да се оградиме од содржината на огласот. Повеќе »